Wiele osób narzeka na problemy z układem trawiennym, które w wielu przypadkach, trudno zdiagnozować. Ostatnio często można usłyszeć o zaburzeniu, które nazywa się SIBO. Poniżej skupimy się na przyczynach i objawach tego schorzenia, podpowiadając także, jakie są sposoby radzenia sobie z nim. Nasze informacje z pewnością przydadzą się każdemu, kto cierpi na tę chorobę, a także bliskim takich ludzi.
SIBO – co to jest?
Co to jest SIBO? Definiuje się je jako zespół przerostu flory bakteryjnej w jelicie cienkim, a ludzie mają z nim do czynienia, kiedy w jego obrębie znajduje się zbyt duża ilość bakterii lub usytuowane są bakterie typowe dla okrężnicy.
Należy zaznaczyć, że ludzkie jelita są naturalnym siedliskiem bakterii – wspomagających trawienie, wchłanianie składników odżywczych i odporność. Prowadzą one bowiem do powstania mikrobioty jelit, czyli zbioru organizmów, które mieszkają w jelitach.
Kiedy ma miejsce zbytni rozrost bakterii w jelicie cienkim i występują one w liczbie przekraczającej fizjologiczne normy, zaczynają pojawiać się kłopoty. Wtedy człowiek może narzekać na różne dolegliwości, a jego organizm funkcjonuje znacznie gorzej niż wcześniej.
SIBO – objawy tej choroby
W czasie zachorowania na SIBO dochodzi do zaburzenia procesów trawiennych i wchłaniania składników odżywczych, a człowiek musi się także zmagać z ogólnoustrojowymi powikłaniami. Wśród objawów należy tu wymienić w szczególności: wzdęcia, bóle brzucha, nadmierne gazy, biegunki lub zaparcia, uczucie pełności po drobnym posiłku czy większy obwód brzucha.
U osób będących w zaawansowanym stadium SIBO można zauważyć także znacznie poważniejsze symptomy – np. spadek masy ciała i niedożywienie, obrzęki, oznaki oznaki zbyt małej ilości witamin A i D w organizmie (chociażby osteomalację, osteoporozę, tężyczkę lub kurzą ślepotę), objawy niedoboru witaminy B12 (niedokrwistość megaloblastyczna czy zaburzenia neurologiczne), a także zmiany skórne, do jakich zaliczają się: rumień guzowaty i plamisto-grudkowe wysypki.
Jeśli chodzi o nietypowe objawy SIBO, należy wspomnieć o silnym zmęczeniu, kłopotach z pamięcią i koncentracją oraz zmianach w postaci trądzika różowatego, egzemy czy suchej skórze, niedoborach witamin E i K, bólach stawów oraz mięśni i obniżonym nastroju – w tym lękach czy depresji. Ma to związek z pochłanianiem składników odżywczych przez bakterie jeszcze przed wchłonięciem je do organizmu. Istotny jest również wpływ metabolitów patogenów na układ nerwowy oraz odpornościowy.
SIBO – co to i jakie są jego przyczyny?
Warto zaznaczyć, że SIBO jest chorobą, z którą mierzy się 20% osób zdrowych, a zdecydowanie częściej pojawia się ona u pacjentów cierpiących na inne schorzenia – np. zespół jelita drażliwego, cukrzycę, chorobę Hashimoto czy inne problemy autoimmunologiczne. Spotyka się ją także u ludzi będących po przebytym wirusie żołądkowym lub zatruciu pokarmowym, stanie zapalnym czy rozroście grzybiczym bądź archeonów.
SIBO rozwija się głównie pod wpływem spowolnionej motoryki jelit i stagnacji treści jelitowej, które towarzyszą innym chorobom. Wśród czynników podnoszących ryzyko wystąpienia tego schorzenia trzeba wymienić również przewlekłe używanie inhibitorów pompy protonowej oraz operacje jelit lub żołądka – np. po usunięciu woreczka żółciowego.
SIBO – jak zdiagnozować to schorzenie?
W przypadku SIBO, diagnostyka opiera się przede wszystkim na testach oddechowych – ze szczególnym uwzględnieniem wodorowego czy wodorowo-metanowego. Pacjent musi w takiej sytuacji wypić roztwór glukozy lub laktulozy, na podstawie którego dochodzi do zmierzenia poziomu gazów wydychanych w danych odstępach czasu. Z przerostem bakterii mamy do czynienia przy wykryciu wysokiego stężenia wodoru bądź metanu.
NIekiedy lekarze postanawiają także zlecić badania krwi, niedoborów witaminowych, USG czy gastroskopię – celem wykluczenia pozostałych przyczyn objawów. Taka diagnostyka wiąże się jednak ze sporymi problemami i kosztami.
SIBO jest trudne do rozpoznania nawet dla doświadczonych specjalistów z uwagi na objawy typowe dla innych chorób, a także ograniczoną czułość testów oddechowych – zdarzają się fałszywe wyniki.
Barierą może być cena badań, która w Polsce mieści się w zakresie od 250 do 400 zł – różnice wynikają z typu testu i miejsca, gdzie się go przeprowadza. Największą popularnością cieszy się wodoro-metanowe badanie oddechowe – może ono mieć miejsce w profesjonalnej placówce, lecz istnieje również możliwość wykonania go samemu we własnym domu.
Co to jest SIBO i jak leczyć?
Leczenie tej choroby jest dość skomplikowane i składa się z wielu etapów, w których chodzi przede wszystkim o likwidację bakterii – zwykle używając do tego antybiotyków w postaci, chociażby ryfaksyminy, lecz niekiedy również naturalnych środków przeciwustrojowych, do jakich zalicza się oregano czy allicyna z czosnku. Istotną rolę odgrywa tu także dieta polegająca na redukcji fermentacji.
Duże znaczenie ma również wsparcie motoryki jelit, o co można się postarać za pomocą prokinetyków czy ziół – np. imbiru lub lukrecji. Warto także pamiętać o odpowiedniej regeneracji jelit – może się do tego przydać maślan sodu, L-glutamina, a także kolagen bądź probiotyki, których wyborem powinien zająć się wykwalifikowany lekarz.
Każdy, kto zachorował na SIBO, musi przygotować się na nawroty, w związku z czym po leczeniu trzeba zmienić dietę, zrezygnować z podjadania i systematycznie się poruszać lub uprawiać sporty. Istotne jest również utrzymanie właściwego rytmu dobowego, a także wysypianie się, dbanie o zdrowe nawyki czy unikanie wszelkiego stresu. Niektórzy lekarze radzą także zażywać przez pewien czas prokinetyki oraz korzystać ze wsparcia psychoterapeutycznego.
Należy pamiętać, że jelita są czymś znacznie więcej niż tylko częścią układu trawiennego, a ich struktury znacząco wpływają na zdrowie fizyczne i psychiczne. Mają naprawdę duże znaczenie w kwestii trawienia, odporności, metabolizmu oraz nastroju, co wynika ze sporej powierzchni kontaktu ze środowiskiem zewnętrznym oraz obecności miliardów mikroorganizmów, które tworzą mikrobiotę jelitową. To one prowadzą do wsparcia trawienia, produkcji witamin czy regulacji prawidłowego działania organizmu – niezwykle istotne jest więc odpowiednie odżywianie.
Choroba jelit SIBO – jakich produktów przy niej unikać?
Wiedząc już, jakie badania na SIBO trzeba wykonać i w jaki sposób można leczyć tę chorobę, warto także zapoznać się z informacjami dotyczącymi właściwej diety. Osoby zmagające się z tym schorzeniem powinny całkowicie zrezygnować z produktów, które łatwo ulegają fermentacji, będąc idealną pożywką dla dużej liczby bakterii w jelicie cienkim. Zaliczają się do nich w szczególności węglowodany złożone czy cukry – w ich przypadku nie dochodzi do trawienia w górnym odcinku przewodu pokarmowego, w związku z czym wspomniany proces może mieć miejsce już w jelicie cienkim.
Odradzamy więc jedzenie cebuli, czosnku, pora, warzyw kapustnych, jabłek, gruszek, arbuzów czy produktów mających w swoim składzie laktozę – np. mleka i niektórych gatunków serów. Należy również pamiętać o umiarze w spożywaniu roślin strączkowych, pszenicy, żyta oraz pełnoziarnistych pokarmów zawierających mnóstwo rozpuszczalnego błonnika.
Złym pomysłem przy zachorowaniu na SIBO jest także uwzględnianie w swojej diecie cukrów prostych – np. w postaci syropu glukozowo-fruktozowego, miodu, sorbitolu czy ksylitolu. Może to bowiem skutkować nasileniem fermentacji i niektórych objawów – np. wzdęć lub biegunki.
Planując restrykcyjną dietę, trzeba jednak poprosić specjalistę o poradę, gdyż działanie na własną rękę może jeszcze pogłębić problemy związane z chorobą jelit SIBO.
Choroba SIBO – objawy i leczenie
Z opisaną w tym artykule chorobą SIBO zmaga się coraz więcej osób, dlatego warto przyswoić powyższe informacje na temat objawów, badań czy leczenia, aby w odpowiedni sposób się na nią przygotować. Istotną rolę odgrywa tu tryb życia i dieta, którą należy skonsultować z lekarzem w celu uniknięcia poważniejszych kłopotów. W przypadku zauważenia u siebie wszelkich niepokojących symptomów, należy błyskawicznie działać gdyż konsekwencje zignorowania tego schorzenia mogą być naprawdę poważne.
