Jedną z najczęstszych przyczyn wizyt u okulisty jest zapalenie spojówek, które znacząco obniża komfort wielu osób, często utrudniając wykonywanie codziennych czynności i funkcjonowanie w towarzystwie innych osób. Aby poradzić sobie z tym schorzeniem, w pierwszej kolejności należy poznać jego objawy, co ułatwi wstępną ocenę sytuacji jeszcze przed wizytą u lekarze. Poniższe informacje przydadzą się więc każdemu, kto zmaga się z tą niezwykle uciążliwą chorobą.
Co to zapalenie spojówek? – podstawowa wiedza na jego temat
Chcąc wiedzieć, jak wygląda zapalenie spojówek, trzeba najpierw zapoznać się z definicją spojówki, która jest cienką, unaczynioną błoną, jaka pokrywa wewnętrzne strony powiek i część rogówki oka. Ze stanem zapalnym można mieć do czynienia w przypadku jednego oka lub obu.
Zapalenie spojówek zalicza się do najczęściej występujących u Polaków schorzeń okulistycznych, a cierpią na nie osoby w każdym wieku. Jego przyczyn może być mnóstwo, choć należy wymienić w szczególności alergiczne, bakteryjne i wirusowe. Warto jeszcze wspomnieć o kontaktowym, zwanym inaczej olbrzymiobrodawkowym – powstaje ono na skutek mechanicznego drażnienia wnętrza powiek.
Warto zaznaczyć, że choroba zwykle trwa 1-3 tygodni, a w jej przypadku, raczej nie dochodzi do trwałego uszczerbku na zdrowiu. Przy zauważeniu u siebie tego kłopotu trzeba jednak natychmiast działać, gdyż powikłania mogą przyczynić się do zmian w oczach i trudności z widzeniem.
Zapalenie spojówek – objawy, jakie najczęściej się pojawiają
Do objawów zapalenia spojówek zalicza się przede wszystkim zaczerwienienie i uczucie pieczenia, swędzenia lub jakiejkolwiek innej formy dyskomfortu. W wielu przypadkach, występuje również wodnista bądź ropna wydzielina – jej rodzaj zależy od przyczyny choroby.
Co warto wiedzieć o poszczególnych rodzajach zapalenia spojówki? – objawy
Posiadając już ogólną wiedzę na temat tego, jakie są objawy zapalenia spojówek, warto poznać także szczegółowe informacje o różnych rodzajach tej choroby w zależności od przyczyny jej występowania.

Bakteryjne zapalenie spojówek – leczenie i objawy
Infekcje bakteryjne uznaje się za powód aż 70% zapaleń spojówek u dzieci i ok. 20-30%, jeśli chodzi o dorosłych. W tym przypadku, może ono być widoczne na jednym lub obojgu oczu. Na tym, które jest chore, da się zauważyć zaczerwienienie, a do tego, przeważnie pojawia się na nim biaława bądź żółtawa wydzielina ropna – sklejająca brzegi powiek, przede wszystkim we wczesnych godzinach porannych. Niekiedy na powiekach pojawia się również opuchlizna, a niektórym osobom dokucza także ich swędzenie lub pieczenie. W przypadku braku powikłań, objawy schorzenia powinny przestać dokuczać w ciągu 5-7 dni, lecz zdarza się wystąpienie stanu przewlekłego, czyli przedłużenia dolegliwości do ok. czterech tygodni – wtedy należy udać się do okulisty.
Lekarz po zapoznaniu się z sytuacją może zająć się przepisaniem leków przeciwbakteryjnych i przeciwzapalnych – zwykle w formie kropli lub maści do oczu. Konieczne jest również ich łagodne przemywanie w celu likwidacji widocznych na nich śladów wydzieliny. Szczególnie zachęcamy do korzystania z roztworu sterylnej soli fizjologicznej lub przegotowanej i ostudzonej wody oraz jałowych gazików – do każdego oka zalecamy używać świeżego okładu, a po wykorzystaniu konieczne jest szybkie wyrzucenie go do kosza. Przed bliskim kontaktem z okiem trzeba pamiętać o precyzyjnym umyciu rąk, aby uniknąć przeniesienia infekcji na zabrudzonych dłoniach.
Istotne kwestie dotyczące chlamydiowego i rzeżączkowego zapalenia spojówek – jak wygląda?
Do wyjątkowych przypadków bakteryjnego zapalenia spojówek zaliczają się schorzenia powstające na skutek kontaktu z bakteriami, jakie przenosi się drogą płciową, a konkretnie chlamydią lub dwoinką rzeżączki. Infekcje występują u osób dorosłych, które są aktywne seksualnie, ale również u noworodków zarażających się od chorych matek podczas akcji porodowej. W takich sytuacjach, niezbędne jest podjęcie profesjonalnego leczenia – trzeba o tym pamiętać przede wszystkim u wspomnianych nowo narodzonych dzieci, gdyż brak odpowiedniej reakcji może skutkować trwałym uszkodzeniem wzroku, a niekiedy nawet jego utratą.
Jeśli chodzi o osoby dorosłe zmagające się z tą chorobą, poza wizytami u okulisty, muszą one poddać się także leczeniu przez dermatologa-wenerologa. Ponadto, zachodzi konieczność jednoczesnej terapii obojga partnerów – także w przypadku, gdy symptomy są widoczne tylko u jednego.
Czym charakteryzuje się wirusowe zapalenie spojówek?
Zapalenie spojówek, którego przyczyną są różnego rodzaju wirusy, zwykle dotyka dorosłych, lecz niekiedy cierpią na nie również dzieci. Najczęstszym typem są adenowirusy, jednak zdarzają się także wirusy herpes, czyli opryszczki czy półpaśca lub ospy wietrznej. Przy tej chorobie zazwyczaj pojawia się pieczenie czy swędzenie, a także mocne zaczerwienienie oka i obfita wydzielina o wodnistej konsystencji. Niekiedy na spojówkach i rogówce są widoczne grudki.
Dolegliwości związane z wirusowym zapaleniem spojówek dokuczają maksymalnie przez trzy tygodnie, pojawiając się na jednym lub dwojgu oczu – zwykle objawy dotykają po kolei każde z nich. W niektórych przypadkach, to schorzenie ma związek z odbytą wcześniej infekcją dróg oddechowych o podobnym podłożu.
Ze względu na silną zaraźliwość tej choroby, zalecamy osobom zmagającym się z nią i przebywającym w ich otoczeniu dokładną higienę osobistą, szczególnie pamiętając o częstym myciu rąk, a także unikaniu korzystania ze wspólnych kosmetyków oraz kropli do oczu. Jeśli chodzi o ocieranie ich, to należy robić to za pomocą jednorazowych chusteczek, wyrzucając je od razu po zastosowaniu. Co na zapalenie spojówek? Leczenie trzeba skonsultować z okulistą – mogącym przepisać, chociażby lekarstwa przeciwwirusowe w formie kropli czy maści do oka.
Alergiczne zapalenie spojówek – objawy, o jakich trzeba wiedzieć
To schorzenie często spotyka również alergików, a zwłaszcza tych, którzy są uczuleni na alergeny wziewne, jakie unoszą się w powietrzu – np. roztocza, pyłki, zarodniki grzybów lub sierść zwierząt. Do jego nasilenia dochodzi w okresie pylenia bądź po wizycie w miejscu, gdzie pojawiła się przyczyna alergii.
W przypadku alergicznego zapalenia spojówek, objawy zaczynają występować na obojgu oczu w tej samej chwili. Osobom walczącym z nim dokucza przede wszystkim swędzenie i wydzielanie przez oczy wodnistego płynu, a do tego, można u nich zauważyć zaczerwienione oraz niekiedy opuchnięte spojówki czy powieki. Nasilenie objawów może być na różnym poziomie – wpływ ma na nie stopień uczulenia oraz ilość alergenu, jaka znajduje się w danym otoczeniu.
Gdy dana osoba przestanie przebywać w towarzystwie alergenu, symptomy choroby powoli zaczną ustępować. Jeśli chodzi o leczenie, to może mieć ono formę miejscową, czyli, chociażby kropli do oczu, a także ogólną, gdzie można stosować doustne leki przeciwhistaminowe – dopuszcza się również łączenie tych dwóch sposobów. Ponadto, złagodzenie objawów jest możliwe poprzez brak ekspozycji na to, co powoduje alergię, regularne mycie twarzy czystą wodą czy przepłukiwanie oczu za pomocą jałowego roztworu soli fizjologicznej.
Szczególny rodzaj zapalenia spojówek
Należy także wspomnieć o olbrzymiobrodawkowym zapaleniu spojówek, które występuje na skutek mechanicznego drażnienia wewnętrznej strony powiek, przyjmując postać grudek o wielkości wynoszącej kilka milimetrów, jakie pojawiają się w pobliżu gałki ocznej. Zwykle pojawia się ono u osób posiadających protezę gałki ocznej lub z założonymi szwami po okulistycznym zabiegu chirurgicznym.
Istotne informacje na temat zespołu suchego oka
Zespół suchego oka, zwany inaczej kseroftalmią, jest zaburzeniem o różnych poziomach nasilenia. Występuje ona ze względu na zbyt małą ilość wydzielanego płynu łzowego lub zaburzeniami związanymi ze składem łez, czego konsekwencją jest brak wystarczającego nawilżenia gałki ocznej i spojówek. Symptomy mogą być w tym przypadku zbliżone do tych, jakie występują przy zapaleniu spojówek – wyróżnia się tu zaczerwienienie oraz pieczenie oczu, a także pojawianie się wodnistej, lecz nie ropnej wydzieliny. Osoby zmagające się z tym problemem narzekają na dyskomfort oraz “uczucie piasku pod powiekami”, a złagodzenie tych objawów jest możliwe poprzez systematyczne używanie kropli nawilżających do oczu.
Jakie jeszcze mogą być przyczyny zapalenia spojówek?
Istnieją także inne możliwe powody zmagania się z objawami zapalenia spojówek. Należy tu wymienić, chociażby długie płakanie i tarcie powiek, a także ciągłe niewyspanie i wiele innych czynników drażniących, uczulających czy toksycznych. W przypadku wszelkich wątpliwości, należy skonsultować się z okulistą lub lekarzem rodzinnym.
W jakich sytuacjach, należy udać się do lekarza?
Zapalenie spojówek zwykle jest niegroźne, lecz niekiedy jego przebieg może lekko wymykać się spod kontroli. Należy tu pamiętać, że wizyta u lekarza jest zawsze konieczna w przypadku wystąpienia objawów tej choroby u noworodków i niemowląt. Jeśli zaś chodzi o dorosłych, to konsultację ze specjalistą zalecamy jedynie w następujących sytuacjach:
- Zapalenie spojówek dokucza przez kilka dni lub dochodzi do pogorszenia stanu.
- Stosowanie zaleceń lekarza nie przynosi zamierzonych rezultatów.
- Podczas zapalenia spojówek pojawiają się takie objawy, jak – ból oczu, światłowstręt, problemy z widzeniem, zmiana kształtu, nierówna wielkość źrenic czy brak ich reagowania na światło.
- W obrębie rogówki oka pojawiają się różnego rodzaju zmiany w postaci, chociażby grudek, plamek, zmętnienia, krwiaków czy pęcherzy.
- Człowiek zmaga się z obniżoną odpornością lub w ostatnim czasie miał operację okulistyczną.
- Występują choroby autoimmunologiczne, do jakich zalicza się reumatoidalne zapalenie stawów bądź twardzinę układową.
- Na powiekach, grzbiecie nosa lub w okolicach oczu pojawia się wysypka.
- Osoba walcząca z tym schorzeniem ma jakiekolwiek obawy dotyczące swojego stanu zdrowia.
Co jeszcze należy wiedzieć na temat postępowania przy zapaleniu spojówek?
Poprzez własne działania podczas zmagania się z tym można uniknąć pogorszenia własnego stanu zdrowia. Szczególnie odradzamy tu pocieranie oczu brudnymi rękoma – w przypadku konieczności ich dotknięcia, umycie dłoni i osuszenie ich za pomocą ręcznika (najlepiej jednorazowego) jest absolutnie konieczne. Trzeba to zrobić również po kontakcie rąk z oczami. Do nawilżania warto stosować krople zawierające kwas hialuronowy, ektoinę oraz panteno. Ponadto, radzimy zabezpieczyć oczy przed ostrym słońcem, wiatrem, a także suchym oraz zapylonym powietrzem.
W przypadku bakteryjnego lub wirusowego zapalenia spojówek, trzeba jeszcze pamiętać, aby łzy i wydzielinę ocierać jedynie z użyciem jednorazowych chusteczek higienicznych lub jałowych gazików – oddzielnie do każdego oka, od razu wyrzucając zużyte produkty. Ponadto, stanowczo odradzamy noszenie soczewek kontaktowych do chwili zupełnego ustąpienia wszelkich symptomów, aby następnie skorzystać z ich świeżej pary, wymieniając przy tym pojemnik i płyn. Złym pomysłem jest także robienie makijażu, jeśli objawy są jeszcze widoczne – później należy używać nowych kosmetyków. Radzimy również całkowicie zrezygnować z pożyczania wszelkich przedmiotów, jakie mają kontakt z oczami czy twarzą
Co należy wiedzieć o kroplach wybielających
W aptekach są dostępne krople usuwające zaczerwienienie spojówek, które potocznie nazywa się wybielającymi. W ich składzie znajduje się chlorowodorek tetryzoliny – obkurczający naczynia krwionośne i ograniczający efekt przekrwienia oczu, co umożliwia szybką poprawę ich wyglądu, a także złagodzenie pieczenia, swędzenia czy łzawienia. Należy jednak unikać korzystania z nich bez konsultacji z lekarzem – zwłaszcza w przypadku, gdy przyczyny zapalenia są związane z bakteriami lub wirusami.
Tego preparatu używa się przede wszystkim do łagodzenia objawów, jakie mają związek z alergiami lub podrażnieniem oczu – spowodowanych, chociażby kontaktem z kurzem, chlorowaną wodą czy kosmetykami. Zbyt długo lub nieodpowiednio używane krople z tetryzoliną bądź zbliżonymi do niej składnikami mogą skutkować przesuszeniem spojówek, pewnego rodzaju “uzależnienia” oczu i jeszcze bardziej intensywnego nawrotu, gdy dojdzie do odstawienia produktu. Przed jego zastosowaniem zalecamy więc udanie się do lekarza, który podpowie, czy w danej sytuacji, jest to wskazane.
Zapalenie spojówek – objawy i zalecane formy leczenia
Każdy, kto zmaga się z zapaleniem spojówek, wie, że ta choroba może być naprawdę uciążliwa, a zlekceważenie jej symptomów często oznacza poważniejsze problemy. Powyższa wiedza na temat objawów z pewnością pomoże w zidentyfikowaniu tego schorzenia i podjęciu odpowiednich reakcji. Wszelkie wątpliwości i komplikacje należy skonsultować z lekarzem, a niezwykle istotne jest również stosowanie się do wymienionych w tym artykule zasad związanych z higieną.